De fietsenwinkel

Onze opa van vaders kant was kennelijk een ondernemende persoon. Hij opende reeds op jonge leeftijd zijn eigen fietsenwinkel, dat was in 1910. Hij was toen net 21 jaar oud. Dat was toen nog een fietsenwinkel waar men niet alleen verkocht en repareerde; er werden ook nieuwe maatwerk fietsen en bakfietsen gebouwd. De winkel werd opgericht in Beverwijk in een pand aan de Koningstraat 144 aldaar. Het pand huisvestte eerder schildersbedrijf De Wolf dat verhuisde naar een groter pand aan de Alkmaarseweg. Opa en oma begonnen samen de fietsenwinkel en woonden achter de zaak.

Opa:

Opa woonde in haarlem en was als leering begonnen bij een fietsenmaker aldaar. Later kwam hij naar Beverwijk en begon een eigen (kleine) fietsenzaak aan de Romerkerkweg Het is aannemelijk dat daar hij zijn start kapitaal voor de grotere zaak aan de Koningstraat verdiende. Later kocht hij het pand aan de Koningstraat. Er werden fietsen verkocht, maar er werd ook maatwerk gedaan. Er is een foto van mijn vader als ongeveer zesjarige met een klein fietsje dat opa voor hem gebouwd had. Dus opa beschikte zeker over een flinke dosis ambachtelijke kennis.

Hij bouwde ook bakfietsen voor beverwijkse ondernemers zoals voor de bakker en anderen die in die tijd nog aan huis bezorgden. Daarbij had hij een samenwerkingsverband met een timmerbedrijf dat de houten bak timmerde. Opa bouwde het frame met alles wat eraan zat; het timmerbedrijf leverde de bak volgens specificaties en opa leverde de complete bakfiets. De latere opvolger Hennie werkte voor bakfietsen samen met Gruteke, een timmerman die zijn werkplaats aan het begin van de Spoorsingel had.

De zaak was al vroeg dealer van het kwaliteits fietsenmerk Gazelle. In die tijd kreeg je als dealer een regio toegewezen waarin je het alleenrecht op verkoop en reparatie had. Gazelle maakte geen goedkope fietsen, dus er mag verondersteld worden dat niet iedereen zomaar even dealer van het merk kon worden.

Gedurende een tijd werden er ook motorfietsen verkocht. Opa was dealer voor het merk Oostenrijkse Puch dat in die tijd, de jaren 50, voornamelijk lichtere tweetakt motorfietsen produceerde. Op reed uiteraard zelf altijd een Puch motorfiets, en de afdankertjes of inruilers gingen onder andere naar mijn vader.

Ook was hij dealer voor het Duitse merk NSU, waarvan hij de motorfietsen en ook de brommers verkocht. De overige bromfietsmerken waarvan de firma ook dealer was, waren Sparta, Berini, Gazelle en natuurlijk Puch.

Aardig te weten dat toen de Nederlandse overheid in 1927 het rijbewijsexamen invoerde, stond men voor een dilemma: hoe te beginnen met de bestuurders die al reden? Er werd besloten alle handelaren van auto’s en motorfietsen te voorzien van een rijbewijs. Deze werden inmiddels verondersteld de nodige verkeerservaring met hun eigen voertuigen te hebben opgedaan om het verkrijgen van een rijbewijs te rechtvaardigen! Opa kreeg dan ook een rijbewijs voor motorfiets (A), alsmede voor auto (B). Hij had nooit een auto gehad, of er een bestuurd, dus toen hij veel later de aanschaf een Daf automobiel overwoog (u weet wel, die met het pientere pookje) werden er eerst wat lessen genomen. Naar verluidt, nam opa rijlessen todat de rijschoolhouder aankondigde dat hij goed genoeg reed zodat het rijexamen kon worden aangevraagd. Daarop liet opa zijn rijbewijs zien en stopte met lessen.

Oma:

Ondertussen zal oma zeker niet stil. Als je voor de etalage stond, dan was de gehele linkerkant van de etalage voor haar kinderwagen verkoop. Dit was de helft van de showroom van de fietsenwinkel en oma’s domein.

Zij verkocht o.a. het toenmalige topmerk onder de kinderwagens, “Van Delft”. Ook ging oma eens per jaar naar de fabriek om de nieuwe modellen te bekijken en bestellingen te doen.

Ome Hennie:

Opa en oma’s oudste zoon Hennie nam de fietsenwinkel over nadat opa met pensioen ging. Dit was waarschijnlijk in de jaren 60. Zelf herinner ik me de bezoekjes op zaterdagen bij opa en oma die inmiddels op nummer 142, het pand naast de winkel, woonden. We keken altijd even bij ome Hennie in de werkplaats van de winkel. Daar trof je ook vaak opa aan, met een dikke cigaar. Met een beetje geluk kregen we allemaal een dubbeltje om bij de Jamin-winkel op de ‘Bree’ een ijsje te scoren.

Overigens was het toen gedaan met de verkoop van kinderwagens. De productie van maatwerk zoals bakfietsen ging wel gewoon door. Hennie werkte voor het houtwerk samen met de firma Gruteke, een timmerman die zijn werkplaats aan het begin van de Spoorsingel had.

Ome Hennie was jarenlang lid van de Beverwijkse vrijwillige brandweer. Dat betekende acuut uitrukken bij noodgevallen. In een werkkast was een telefoon gemonteerd om de brandweermannen te waarschuwen. In die tijd had nog niet iedereen een telefoon. Deze telefoon werd elke woensdagmiddag getest. Hij ging dan over en moest worden opgenomen met ‘volley-bal, volley-bal‘. Deze sport was kennelijk een populair tijdsverdrijf van de brandweerlui!

Cock van der Linde:

Na ome Hennie nam Cock de winkel en werkplaats over. Hij was als jonge jongen van de ambachtschool eerst begonnen bij de Volkswagen dealer aan het Hilbersplein. Daar vandaan stapte hij over op de fietsen bij Van Doorn in de werkplaats. Hij heeft er uiteindelijk de rest van zijn carrière gewerkt, eerst als monteur, later als eigenaar. Wat altijd herkenbaar was dat als je de winkel bezocht, je er vaak ome Hennie in de werkplaats aantrof terwijl Cock bezig was met een fiets – het was een beetje als een deja-vu als eerder met opa.

Kennelijk timmerde Cock naast de gebruikelijke werkzaamheden wel degelijk aan de weg, en wel met het kwaliteitsmerk voor racefietsen, Rih:

…getuige een sticker ‘Model Cock van der Linde’ op het frame van een Engelse fietser. De fiets heeft ook nog het toemalige bedrijfslogo:

Kenmerkend voor zowel ome Hennie als Cock was dat er nooit iets veranderde in de werkplaats en winkel. Wellicht een likje verf, maar geen drastische veranderingen van interieur, exterieur en concept. Er werden geen fietsen meer gebouwd, maar ze repareerden alles zelf en verkochten nog steeds kwaliteits fietsen op maat en met de hardware die je wilde.

Als kind was ik altijd onder de indruk van de pneumatiusche lift in de werkplaats. Dat waren twee haken die aan staalkables aan het plafond hingen. Met een lichte draai aan een kraan gingen ze moeiteloos met een te repareren fiets omhoog en na de reparatie weer omlaag.

Onder Cock bestond de fietsenwinkel 100 jaar. Ik weet niet of en hoe dit gevierd is, maar er was zeker een artikel in Dagblad Kennemerland over dit heugelijke feit.

Daarna:

In 2010 werd de zaak om gezondheidsredenen verkocht. De nieuwe eigenaar behield het pand en – gelukkig – ook de naam – alhoewel de “H” van de originele firmanaam “H. van Doorn” gesneuveld is bij de overdracht. Ook hier was het idee een kwaliteits fietsenwinkel te runnen, nog steeds met  directe verkoop van fietsen aan de klant. Terugkijkend past dit uitstekend bij het oorspronkelijke idee van opa. Ik denk dat hij vandaag trots op de winkels zou zijn.

Ik ben na de verkoop nog af en toe wezen kijken bij de winkel – toen nog steeds op de Koningstraat. Ik trof dan altijd een herkenbaar milieu aan: de kleine werkplaats met nog altijd de pneumatische lift, de gereedschappen aan de muur, en de oude Prutex installatie voor het testen van bromfietsonstekingen zoals o.a. condensatoren.

Dat dit concept ook vandaag nog steeds aanslaat blijkt uit het feit dat er inmiddels een keten van maar liefst drie fietsenwinkels onder dezelfde naam is: in Beverwijk, in Heemskerk (weer terug!), en in de Velserbroek. Kennelijk wordt een ouderwetse fietsenwinkel met persoonlijke service en kwaliteit nog steeds geapprecieerd!

Natuurlijk is er ook een webshop, maar de persoonlijke service in de winkel is nog steeds belangrijk! Tegenwoordig levert de fietsenwinkel services die vroeger niet bestonden: leasing en zadelmeting. Maar ook nog steeds verkoop, reparatie en onderhoud.

Ik ben best trots op de eerdere Van Doorns en natuurlijk ook op Cock die dit mogelijk maakten, en de nieuwe eigenaar kan mijns inziens trots zijn op het sindsdien gedane werk en de gemaakte keuzes! Ik hoop dat de zaak en de naam nog lang blijven bestaan.

Het pand:

De oorsprong van het pand aan de Koningsstraat 144 was nog lang zichtbaar aan de verfvlekken op de vloer van de zolder in de werkplaats. Aannemelijk is dat deze ook vandaag nog steeds zichtbaar zijn.

Boven de winkel was de woonruimte voor het gezin Van Doorn, en de latere generatie van ome Hennie met vrouw en kinderen toen opa en oma naar het huis ernaast verhuisden.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog was Hennie volwassen – ouder dan 17 – en daarmee oproepbaar voor arbeidsinszet voor de Duitse bezetter. Mijn vader werd in 1943 volwassen en daarmee ook oproepbaar. Er werden regelmatig razzias gehouden waarbij mannen werden opgepakt om in Duitsland te gaan werken binnen de oorlogsindustrie. Onder de werkplaats en een gedeelte van de winkel zat een kelder. In het begin van de oorlog werd hierin een muurtje gemetseld dat een kleine ruimte vormde die niet vanaf de rest van de kelder toegankelijk was. Een luik in een kelderkast gaf toegang tot deze ruimte. Hierin verscholen de jongens Van Doorn zich als er een razzia gehouden werd. Het luik kon vanuit de kelder worden afgesloten.

Curiosa:

  • De andere fietsenwinkel:
    Opa’s broer Willem van Doorn had in Heemskerk een fietsenwinkel. Deze was gevestigd aan de Anna de Renessestraat, wat vandaag het Nielenplein heet, in een van de oude huisjes met uitzicht op de Hervormde Kerk aan de Kerkweg. Deze  huisjes werden in het begin van de jaren 70 afgebroken voor een ‘modernisering’ van het centrum van het dorp.
  • Langdurig fietbezit:
    Ik kocht zelf in 1990 een Giant mountainbike bij Cock die toen de winkel dreef. Deze werd op maat besteld en uitgerust met toen gangbare kwaliteits onderdelen, oa Shimano. Ik heb de fiets nog steeds en zie geen reden tot aanschaf van een vervanger.
  • Pa’s Gazelle:
    Mijn vader, Dick van Doorn, kreeg bij zijn trouwen eind jaren vijftig een nieuwe Gazelle herenfiets als cadeau. Pa was leraar en fietste elke dag van en naar school en maakte goed gebruik van de fiets. Er zat onder andere een houder aan de bagagedrager voor het vervoer van zijn tas. Ik erfde de fiets later om naar school te fietsen, en fietste onder andere een jaar naar Alkmaar. Ook deze fiets is nog in de familie en verkeert in goede staat.
  • De nieuwe tang:
    Als jongen keek ik altijd met pa mee als er iets technisch gebeurde. Een langer snoer aan een schemerlamp, een timmerklusje, het plakken van een fietsband. Pa was niet echt technisch maar meer handig. Hij had wat gereedschap voor de klusjes die hij deed, en daarbij zat onder andere een vreemde tang. Hij noemde dit de ‘nieuwe tang’. Desgevraagd legde hij uit dat zijn vader, mijn opa, deze tang gekocht had voor in de werkplaats. Een vertegenwoordiger in gereedschappen had hem deze tang aangesmeerd. Aangesmeerd was het juiste woord, want de tang bleek een onhandig stuk gereedschap te zijn. Hij werd nauwelijks gebruikt en belandde uiteindelijk tussen pa z’n gereedschap. Maar zolang de tang in de werkplaats in gebruik was, ging deze onder de naam ‘de nieuwe tang’. De tang zit al jaren in mijn eigen gereedschapstas en wordt ook daar zelden gebruikt. Hij heet nog steeds de nieuwe tang en ik ben het met opa eens dat het een onhandig ding is. Het zal U doch niet verbazen dat de tang in mijn gereedschapstas blijft. Ik sleutel veel aan veteranauto’s bij kennissen en vrienden, en de tang gaat altijd mee op elke klus.
  • Fietsenmaker worden?
    Als je twee rechterhanden hebt en een baan als fietsenmaker ambieert, dan is men bij Fietsenwinkel Van Doorn op zoek naar jou! Meld je bij de winkel of stuur een berichtje!

Paul
Sweden
2025-11
——————————————————————————————————————————

Bronnen:

Open uitnodiging:

Bij deze nodig ik iedereen die dit leest aan om bij te dragen aan het bovenstaande. Heb je nog leuke herinneringen of feitjes over de winkel of de uitbaters ervan, laat het weten! Zie de ‘Comment’ link beneden op deze bladzijde. Is het interessant, dan plaats ik het graag hierboven.

#vandoorn #fietsenwinkelvandoorn #beverwijk #heemskerk #velserbroek #gazelle #gazellefietsen #fietsen

Wish to receive our newsletter?
Provide your email addres and we'll let you know every time we have a new article.
By subscribing, you agree to our privacy policy and terms of service.